ECLI:NL:RBDHA:2025:27915

Asielaanvraag; asielmotieven ongeloofwaardig; eiser heeft kunnen verwijzen naar openbare landeninformatie, niet zonder meer sprake van een afbreuk van geloofwaardigheid; motiveringsgebrek (art. 3:46 Awb); andere gronden behoeven geen bespreking; beroep gegrond.

RECHTBANK DEN HAAG Bestuursrecht zaaknummer: NL25.28937 uitspraak van de enkelvoudige kamer in de zaak tussen [eiser] , V-nummer: [V-nummer] , eiser (gemachtigde: mr. A.A. van Harmelen), en de minister van Asiel en Migratie, verweerder (gemachtigde: mr. J. Amakodo). Inleiding 1. In deze uitspraak beoordeelt de rechtbank het beroep van eiser tegen de afwijzing van zijn asielaanvraag. Eiser heeft op 20 maart 2023 een aanvraag tot het verlenen van een verblijfsvergunning asiel voor bepaalde tijd ingediend. Verweerder heeft met het bestreden besluit van 4 juni 2025 deze aanvraag in de verlengde procedure afgewezen als ongegrond . 1.1. De rechtbank heeft het beroep op 20 november 2025 op zitting behandeld. Hieraan hebben deelgenomen: eiser, de gemachtigde van eiser, M. Gure als tolk en de gemachtigde van verweerder. Beoordeling door de rechtbank Waar gaat deze zaak over? Het asielrelaas 2. Eiser is geboren op [geboortedatum] 1987 en heeft de Somalische nationaliteit. Hij heeft het volgende aan zijn asielaanvraag ten grondslag gelegd. Eiser had een eigen winkel in [plaats] . Begin februari 2023 is eiser telefonisch benaderd door Al-Shabaab om per direct een som van duizend dollar te betalen. Eiser kon dit niet betalen. Hij heeft een kleine twee weken later, na een leegverkoop op 15 februari 2023, zijn winkel gesloten. Eisers vader is daarna meermaals door Al-Shabaab benaderd en uiteindelijk zelfs zwaar mishandeld om eiser onder druk te zetten alsnog te betalen. Eiser heeft zijn gezin met behulp van een kennis elders onder laten brengen terwijl eiser nog in hun eigen woning verbleef. Op enig moment heeft Al-Shabaab geschoten op de woning van eiser terwijl eiser op de binnenplaats lag te slapen. Zijn geit en lammetje zijn toen doodgeschoten. Eiser heeft via zijn buren kunnen ontkomen. Eiser is direct daarna met behulp van een kennis gevlucht. Bij terugkeer vreest eiser door Al-Shabaab te worden gedood, omdat hij niet aan hun eis heeft voldaan. Het bestreden besluit 3. Verweerder heeft twee asielmotieven uit het asielrelaas van eiser herleid. Zijn identiteit, nationaliteit en herkomst worden geloofd. Niet wordt geloofd dat eiser problemen heeft met Al-Shabaab. Hiertoe heeft verweerder ten eerste vastgesteld dat eiser zijn asielrelaas niet met objectieve documenten heeft onderbouwd, waarna verweerder de verklaringen van eiser op geloofwaardigheid heeft beoordeeld aan de hand van artikel 31, zesde lid, Vw. Verweerder heeft geconcludeerd dat eisers verklaringen geen samenhangend en aannemelijk geheel vormen. Zo heeft Al-Shabaab niet de macht in [plaats] , is het ongerijmd dat eiser zijn winkel pas na twee weken heeft gesloten, heeft eiser vaag en summier verklaard over het dreigtelefoontje en de beschieting, en heeft eiser geen poging gedaan om bescherming in te roepen van de Somalische (hogere) autoriteiten. Het is voor verweerder dan ook niet gebleken dat eiser een vluchteling is in de zin van het Vluchtelingenverdrag of dat eiser bij terugkeer naar Somalië een reëel risico op ernstige schade loopt. Eiser is tot slot een terugkeerbesluit opgelegd met een vertrektermijn van vier weken. Wat vindt eiser in beroep? 4. Eiser is het niet eens met het bestreden besluit en voert hiertoe het volgende aan. Allereerst verwijst eiser naar zijn eerdere zienswijze. Daarnaast stelt eiser dat verweerder een verkeerde voorstelling maakt van de situatie in [plaats] , omdat ook uit landeninformatie blijkt dat er toch een gevaarlijke en onzekere situatie daar bestaat met willekeurig geweld tegen burgers en dat hun manier van werken aansluit bij zijn verklaring . Het is daarbij onbegrijpelijk dat verweerder eisers verklaring over waarom hij zijn winkel niet meteen heeft gesloten volgt, maar hem toch nog tegenwerpt dat hij hierover onvoldoende heeft verklaard. Voor wat betreft de beschieting heeft eiser geen mogelijkheid gehad om na te gaan wie de daders zijn en wat hun motieven waren, is dat in zo’n situatie ook niet reëel en wordt zijn verklaring hierover wederom ondersteund door landeninformatie . Verweerder kan eisers verklaring hierover daarom niet afdoen als vaag en summier. Onder de Somalische bevolking is het verder bekend dat de autoriteiten niet te vertrouwen zijn en ook had verweerder gezien het Somalische systeem moeten specificeren waar eiser zich had moeten wenden voor bescherming. Verweerder heeft derhalve onvoldoende draagkrachtig gemotiveerd waarom eisers asielrelaas ongeloofwaardig is. Tot slot is eiser van mening dat hij bij terugkeer naar [plaats] een reëel risico op ernstige schade loopt bij zijn reis over land, nu Al-Shabaab ook in verloren gebieden voldoende capaciteit heeft om voor onveiligheid te zorgen . Wat is het oordeel van de rechtbank? Geloofwaardigheidsbeoordeling 5. De rechtbank stelt vast dat niet in geschil is dat eiser zijn asielrelaas niet met objectieve documenten heeft onderbouwd. Wel is in geschil dat eisers verklaringen niet samenhangend en aannemelijk zouden zijn. Verweerder heeft eiser hiervoor ten eerste tegengeworpen dat Al-Shabaab niet de macht heeft in [plaats] , wat afbreuk doet aan de geloofwaardigheid van de door eiser gestelde problemen met Al-Shabaab. Daarnaast is eiser tegengeworpen dat hij vaag en summier heeft verklaard over de telefonische bedreiging door Al-Shabaab, omdat eiser geen details heeft kunnen geven zoals wanneer dit telefoongesprek plaatsvond, wie er precies belde, welke achtergrond deze persoon had en waarom juist eiser werd benaderd. Ook over de beschieting heeft eiser niet duidelijk kunnen maken wie hem heeft beschoten en waarom en doet het feit dat eiser geen aangifte hiervan heeft gedaan of het incident heeft onderzocht afbreuk aan de geloofwaardigheid. Verder acht verweerder het onwaarschijnlijk dat eiser zijn winkel nog twee weken open heeft gehouden met alle risico’s van dien, ondanks dat wel gevolgd wordt dat eiser geld nodig had om zijn familie en zichzelf in veiligheid te brengen. Tot slot wordt eiser tegengeworpen dat hij geen poging heeft gedaan om bescherming in te roepen van de autoriteiten, wat wel van hem verwacht mag worden, en dat eiser het bestaan van een “dodenlijst” niet nader heeft onderbouwd. 5.1. De rechtbank overweegt dat eiser terecht heeft aangevoerd dat uit het aangehaalde Algemeen Ambtsbericht (AAB) Somalië van april 2025 volgt dat zelfs wanneer de overheid ergens de macht heeft, dit niet hoeft te betekenen dat Al-Shabaab daar niet actief is. Zo blijkt uit pagina 51 dat [regio] , de regio waarin [plaats] ligt, de meeste geweldsincidenten telde in de verslagperiode waarbij Al-Shabaab de belangrijkste actor hiervan was. Eveneens volgt uit het ambtsbericht dat [plaats] in zogeheten “mixed” gebied ligt en dat “Al-Shabaab maintains covert influence even in areas controlled by the Somali federal government” (AAB pag. 129). Bovendien heeft verweerder ter zitting op vragen van de rechtbank niet ontkend dat, hoewel de meeste incidenten gericht zijn tegen legertroepen, politici en overheidsfunctionarissen, het kan dat Al-Shabaab acteert tegen burgers. Het enkele gegeven dat de Somalische overheid de macht heeft in [plaats] , hoeft dan ook niet zonder meer afbreuk te doen aan de geloofwaardigheid van de gestelde problemen met Al-Shabaab nu dat geweld tegen burgers niet uitsluit. 5.2. Daarnaast overweegt de rechtbank dat verweerder onvoldoende gedragen heeft gemotiveerd dat eiser summier en vaag heeft verklaard over het dreigtelefoontje en het schietincident. Eiser heeft hierover kunnen aanvoeren dat het niet reëel is om van hem te verwachten dat hij iemand die zich uitgeeft als een lid van Al-Shabaab en die geld van hem eist, bevraagt over diens identiteit en beweegredenen. Nog daargelaten de vraag of eiser daar (eerlijk) antwoord op zou krijgen. Eiser heeft daarbij verklaard dat zijn telefoonnummer zichtbaar op zijn winkel stond vermeld en dat zij zo aan zijn nummer hebben kunnen komen . Ook heeft eiser verwezen naar pagina’s 24 en 25 van het AAB. Het schietincident gebeurde daarnaast ’s nachts, eiser is wakker geworden van schoten, zijn geit en lammetje zijn gedood, en verlamd van angst heeft hij naar de buren moeten kruipen . Verweerder kan weliswaar gevolgd worden in zijn opmerking dat het enkele zeggen dat iemand van Al-Shabaab is niet betekent dat dat zo is, maar dat neemt niet weg dat verweerder onvoldoende heeft kunnen onderbouwen waarom van eiser verwacht kan worden dat hij de identiteit en beweegredenen van zijn bedreiger dan wel van de vermeende schutter achterhaalt. Verweerder kan verder niet gevolgd worden in zijn tegenwerping dat de door eiser aangehaalde informatie enkel ziet op belastinginning buiten Al-Shabaab- controlegebieden, nu het AAB dit definieert als “gebieden die niet volledig onder hun controle stonden” en niet tussen partijen in geschil is dat Al-Shabaab niet de macht heeft in [plaats] . 5.3. Verweerder heeft verder onvoldoende gedragen kunnen motiveren waarom hij wel volgt dat eiser geld nodig had om zijn gezin in veiligheid te kunnen brengen en te vluchten, maar niet dat eiser daarvoor zijn winkelvoorraad verkocht. Ter zitting heeft verweerder toegelicht dat hij het ongerijmd vindt dat eiser het geld verkoos boven zijn eigen veiligheid en niet direct had gekozen om zijn familie en zichzelf in veiligheid te brengen. Dit strookt niet met de toelichting uit het bestreden besluit, nu verweerder daarin het begrijpelijk acht dat eiser door zijn gezin – waaronder een minder valide zoon – en een gebrek aan geld niet direct kon vertrekken. Vooral nu eiser heeft verklaard dat hij in die twee weken bewust minder in de winkel aanwezig was, hij zijn medewerker de verkoop heeft laten doen, hij enkel langskwam om de voorraad te controleren en hij zijn telefoon voor enige tijd heeft uitgezet . 5.4. De rechtbank volgt verweerder wel in zijn tegenwerping dat eiser geen poging heeft gedaan om bescherming van de Somalische autoriteiten in te roepen. Dit had wel van eiser verwacht mogen worden, te meer nu niet ter discussie staat dat de overheid de macht heeft in [plaats] . Daarbij is niet gebleken dat het feit dat eiser van een minderheidsclan afkomstig is, maakt dat eiser in [plaats] voor bescherming afhankelijk zou zijn van een meerderheidsclan of dat dit het inroepen van bescherming bij voorbaat zinloos maakt. De rechtbank acht deze tegenwerping echter onvoldoende om het oordeel te dragen dat eisers asielrelaas ongeloofwaardig is, nu dit op zichzelf niets inhoudelijk af hoeft te doen aan de door eiser verklaarde omstandigheden die tot zijn vlucht hebben geleid. De rechtbank is daarom van oordeel dat er een motiveringsgebrek aan het bestreden besluit kleeft en deze om die reden niet in stand kan blijven. De rechtbank vernietigt dan ook het bestreden besluit. De rechtbank ziet vanwege de aard van het gebrek geen aanleiding om de rechtgevolgen in stand te laten, zelf in de zaak te voorzien of om een bestuurlijke lus toe te passen. 5.5. Nu de rechtbank in het bovenstaande reeds voldoende aanleiding ziet om het bestreden besluit te vernietigen, komt de rechtbank er niet meer aan toe om de overige gronden te behandelen. Conclusie en gevolgen 6. Het beroep is gegrond. Dat betekent dat eiser gelijk krijgt. Het bestreden besluit is in strijd met artikel 3:46 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb). Dit betekent dat het besluit een motiveringsgebrek bevat en niet in stand kan blijven. De rechtbank vernietigt daarom het bestreden besluit. De rechtbank ziet geen aanleiding voor een andere afdoening gelet op hetgeen genoemd onder rechtsoverweging 5.4. 6.1. De rechtbank bepaalt met toepassing van artikel 8:72, vierde lid, van de Awb dat verweerder een nieuw besluit moet nemen en daarbij rekening houdt met deze uitspraak. 6.2. Omdat het beroep gegrond is, krijgt eiser vergoeding van zijn proceskosten. Verweerder moet deze vergoeding betalen. De rechtbank stelt deze vergoeding vast op een bedrag van € 1.814,- (1 punt voor het indienen van een beroepschrift en 1 punt voor het verschijnen ter zitting met een waarde van € 907,- per punt en een wegingsfactor 1) . Beslissing De rechtbank: verklaart het beroep gegrond; vernietigt het bestreden besluit; draagt verweerder op om opnieuw op de asielaanvraag van eiser te beslissen, met inachtneming van deze uitspraak; veroordeelt verweerder in de proceskosten tot een bedrag van € 1.814,-. Deze uitspraak is gedaan door mr. J. Holleman, rechter, in aanwezigheid van P.J.J. Schaap, griffier. De beslissing is uitgesproken in het openbaar en bekendgemaakt op: Informatie over hoger beroep Een partij die het niet eens is met deze uitspraak, kan een hogerberoepschrift sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met deze uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen vier weken na de dag waarop deze uitspraak is verzonden. Kan de indiener de behandeling van het hoger beroep niet afwachten, omdat de zaak spoed heeft, dan kan de indiener de voorzieningenrechter van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State vragen om een voorlopige voorziening (een tijdelijke maatregel) te treffen. Op grond van artikel 31, eerste lid, van de Vreemdelingenwet 2000 (Vw). Zie het Algemeen Ambtsbericht (AAB) Somalië van april 2025, pag. 51 en 129, en de World Report 2025 – Somalia van Human Rights Watch van 16 januari 2025. Zie het AAB Somalië van juni 2023, het AAB Somalië van april 2025, pag. 24 en 25, Zie het AAB Somalië van april 2025, pag. 51 en het artikel Vraag & Antwoord: Is de werkwijze van de Somalische Al-Shabaab eenduidig? door M. Jongejan uit A&MR 2024-1. Paragraaf 4.3.2. Zie het AAB Somalië van april 2025, pag. 83. Verslag nader gehoor, pag. 11. Verslag nader gehoor, pag. 7. Verslag nader gehoor, pag. 7. Verslag nader gehoor, pag. 12 en 13. Op grond van het Besluit proceskosten bestuursrecht.